قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2944

تاريخ الفي ( فارسى )

و از جمله وقايع اين سال آنكه در ماه ذيحجّه ، جمعى كثير از تركمانان ديار جزيره و موصل اتفاق نموده به طرابلس درآمده دست نهب و غارت در آن ولايت دراز كردند و هرچه از فرنگان مىيافتند به قتل مىرسانيدند . چون قمّص ، صاحب طرابلس ، بر اين حال اطّلاع يافت ، با لشكر خود استعداد نموده از شهر طرابلس برآمده متوجّه جنگ تركمانان شد . تركمانان اوّلا بىجنگ روى به گريز نهادند و از پيش فرنگان بيرون رفتند . فرنگان دليرانه از پى ايشان درآمدند و شروع در تاخت و تاراج اسباب ايشان نمودند كه آنها دانسته مىگذاشتند . القصّه چون فرنگان به تمامهم بيرون آمدند و جمعى كثير به تاراج مشغول شدند ، تركمانان برگشته بر فرنگان حمله آوردند . فرنگان چون متفرّق شده بودند ، طاقت مقاومت ايشان نياورده روى به گريز نهادند و تركمانان بسيار از فرنگان را در اين معركه به قتل رسانيدند . و صاحب طرابلس با جمعى معدود گريخته خود را به قلعه بعرين « 1 » ، كه از مشاهير قلاع آن ديار بود ، رسانيد . تركمانان او را تعاقب نموده آن قلعه را محاصره كردند . چون مدّت محاصره به درازا كشيد قمص ، صاحب طرابلس ، در مقام مكر و حيله شده ، با بيست سوار ، پنهان از قلعه بيرون آمده به جانب طرابلس رفت و باقى سپاه و مردم خود را در آن قلعه گذاشت ، كه همچنان با تركمانان مدافعه و ممانعت مىكرده باشند . اتفاقا چون تركمانان از رفتن قمص خبر نداشتند ، همچنان در محاصرهء آن قلعهء سعى و اهتمام مىنمودند ، تا آنكه به اردوى تركمانان خبر رسيد كه قمص طرابلس ، كه از اين قلعه گريخته رفته بود ، اينك با لشكرى عظيم كه از اطراف و جوانب ولايت فرنگان جمع نموده متوجّه جنگ شماست . تركمانان چون اين خبر شنيدند ، از محاصره برخاسته متوجّه جنگ قمص شدند . در اثناى راه هردو طايفه به يكديگر رسيده آتش جدال و قتال ميانهء ايشان بالا گرفت و خلقى بسيار از طرفين به قتل رسيد . آخر الأمر باز نسيم ظفر و نصرت بر پرچم علم تركمانان وزيد . فرنگان گريخته به جانب رفنيّه « 2 » رفتند . چون آن بلده ميان ولايت ايشان بود ، تركمانان به آنجا رفتن قابوى « 3 » خود نديده به جانب بلاد خود مراجعت نمودند و [ تركمانان ] مظفر و منصور به ديار اسلام بازآمدند . و از جمله وقايع اين سال آنكه باطنيهء شام قلعهء قدموس را كه از مشاهير قلاع بلاد شام بود ، به زر نقد از [ ابن ] عمرون خريده و متصرّف شدند . و چون بر آن قلعه استيلا يافتند ، شروع در تاخت

--> ( 1 ) . شهرى ميان حمص و ساحل شام . ياقوت اين نام را عاميانه و صحيح آن را " بارين " مىداند . - معجم البلدان . ( 2 ) . شهرى از اعمال حمص كه به رفنيه تدمر نيز شهرت دارد - منبع پيشين . ( 3 ) . توانايى ، قدرت .